أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

375

قانون ( فارسى )

چهل روز هر روز دو بار صبح و عصر به آهستگى آنها را با آب بشوى ! آنگاه از آب بيرونشان آور و باز به دقت همه را بررسى كن و هر زده و متعفن شده‌اى كه باشد وسيلهء كاردپاك كن و يك شبانه‌روز خارج از آب بمانند تا هر آبى كه با آنها است بتراود . فرداى آن روز همه را در ديگ دهان‌گشاد سفالى يا در ديگ مسى و غيره بريز و بر آتش نرم بگذار كه به آرامى بپزند . با چوبكى آنها را حركت ده و از آتش برگير و همه را باز به دقت نگاه و دست‌مالى و پاك كن و بر سينى پهنش گردان ! دو شبانه‌روز اين‌طور بمانند ؛ آنگاه دوباره همه را در ديگ بريز و به اندازهء يك‌دوم وزن ترنج شكر بر آنها بريز و آب بر آن اضافه كن چندان‌كه به اندازهء چهار انگشت بر هم چسبيده آب از ترنج و شكر بالاتر آيد . باز بر آتش نرم بگذار كه به آرامى و آهستگى همچون بار اول بپزند . يادآور مىشوم كه ساختن اين مربا از ساختن هر مربايى مشكل‌تر است و بايد حواست جمع باشد و آنى از آن غفلت نورزيد . آتش كه شديدتر از حد لازم باشد ترنج فاسد و تباه مىشود . بعد از آن ترنج را بيرون آور و بر سينى بريز و بگذار سه شبانه‌روز پياپى همينطور بمانند . بعد از آن كارد به دست گير و شروع به نظافت آنها كن و زده‌ها و فاسد شده‌ها را - هرچه باشند - با نك كارد بزداى . باز در ديگش بريز و آن اندازه عسل پاليده و صاف اضافه كن كه سطح آن چهار انگشت برهم چسبيده بالاتر از ترنج آيد . ظرف را بر آتش كم‌شدت بگذار و مدت پنج يا شش ساعت با كمال آرامى چندان بپزد تا قطره‌هاى عسل شبيه دانه‌هاى مرواريد از ترنج بالا آيند و عسل تا اندازه‌اى پرمايه شود ؛ آنگاه ظرف را از آتش برگير و بگذار سرد شود . حالا نوبت داروهاى همراهش مىرسد . سنبل ، ميخك ، دارچين ، زنجبيل ، قاقله ، فلفل دراز و خيربوا هريك يك جزء . مجموع داروها بايد هم‌وزن يك بيستم وزن ترنج باشد . يعنى در مقابل هرمن از ترنج هشت مثقال دارو باشد . داروها را نيمكوب كن ! يك شاه كاشى بزرگ بياور و هربار يك چين ترنج را در شاه كاشى سبز رنگ قرار ده و كمى از اين داروها را بر آن بپاش تا ترنج و دارو به تدريج همگى در يك‌جا جمع مىشوند بعد از آن اين درهم آميخته را در بستويى سبزرنگ بريز و از آن عسل باقىمانده كه با ترنج پخته بود بر آن بريز . عسل بايد چهار انگشت برهم نهاده بالاتر از ترنج باشد . سر ظرف را بسيار محكم ببند و در جايى نگهدار كه رطوبت و سرما بدان راه نيابد . و بدان‌كه نشانى رسيدن مرباى ترنج آن است كه وقتى ترنج را در ظرفى مىريزى ، بايد ته‌نشين شود و در پايين عسلاب همراهش قرار گيرد . 5 - مرباى به ( 1 ) براى بند آوردن اسهال بسيار خوب است و براى كسانى كه دهانهء معده‌شان خوب نيست و به سبب آن قى مىكنند مرباى به مفيد است معده را نيرو مىبخشد و سوء هضم را روبه‌راه و اصلاح مىكند .